Gwiazdozbiór

Co to jest gwiazdozbiór?

Gwiazdozbiór to wydzielony, dokładnie określony obszar sfery niebieskiej, zatwierdzony przez Międzynarodową Unię Astronomiczną (IAU). Współczesny podział nieba na 88 oficjalnych gwiazdozbiorów został przyjęty przez IAU w 1922 r., a ich granice precyzyjnie wyznaczył belgijski astronom Eugene Delporte w 1930 r., korzystając z linii równoleżnikowych i południkowych epoki 1875.

Każdy obiekt nieba należy do dokładnie jednego gwiazdozbioru, niezależnie od odległości – gwiazdy wyglądające na przynależne do tego samego wzoru mogą leżeć w odległościach od kilku do tysięcy lat świetlnych. 48 klasycznych gwiazdozbiorów pochodzi z katalogu Ptolemeusza (Almagest, II w. n.e.), 40 zostało dodanych w XVI-XVIII w. przez europejskich kartografów. Największy gwiazdozbiór to Hydra (1303°²), najmniejszy – Krzyż Południa (68°²).

Nazwy gwiazdozbiorów używane przez astronomów są zawsze łacińskie (np. Orion, Ursa Major, Cygnus). Popularne nazwy w języku polskim to m.in. Orion, Wielki Wóz, Kasjopeja, Skorpion, Koziorożec. Gwiazdozbiory zodiakalne (12 przez które przechodzi Słońce w ciągu roku, plus Wężownik) mają szczególne znaczenie w kalendarzu, choć nie mają specjalnego statusu w nowoczesnej astronomii.