Jak powstają gwiazdy?
Formowanie gwiazd to proces powstawania nowych gwiazd w wyniku grawitacyjnego kolapsu zimnych, gęstych obłoków molekularnych złożonych głównie z wodoru i helu. Zachodzi w tzw. żłobkach gwiezdnych – obszarach HII i ciemnych mgławicach, takich jak Filary Stworzenia w Mgławicy Orła.
Proces przebiega etapami: (1) obłok gęstnieje pod wpływem grawitacji lub fali uderzeniowej z supernowej; (2) zagęszczenia kurczą się do protogwiazd otoczonych dyskiem protoplanetarnym; (3) rosnąca temperatura i ciśnienie w centrum protogwiazdy wyzwalają fuzję termojądrową wodoru – obiekt staje się gwiazdą ciągu głównego. Całość zajmuje od 100 000 lat (gwiazdy masywne) do 100 milionów lat (gwiazdy podobne do Słońca).
Masa wyjściowego skrawka obłoku determinuje przyszłość gwiazdy: fragmenty poniżej 0,08 masy Słońca stają się brązowymi karłami; 0,08-8 mas Słońca – gwiazdami jak Słońce (finał: biały karzeł); powyżej 8 mas – gwiazdami masywnyymi (finał: supernowa, gwiazda neutronowa lub czarna dziura).