Co to jest ekwator niebieski?
Ekwator niebieski to wielki okrąg na sferze niebieskiej będący rzutem równika ziemskiego; leży w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu Ziemi (osi świata). Stanowi podstawową płaszczyznę odniesienia w równikowym układzie współrzędnych niebieskich – analogicznie jak równik geograficzny na Ziemi.
Od ekwatora niebieskiego mierzona jest deklinacja (δ) – jedna z dwóch współrzędnych równikowych, będąca odpowiednikiem szerokości geograficznej. Przyjmuje wartości od 0° (ekwator niebieski) do +90° (biegun północny nieba, leżący w pobliżu gwiazdy Polaris) i -90° (biegun południowy, w pobliżu Sigma Octantis). Druga współrzędna równikowa to rektascensja (α), mierzona wzdłuż ekwatora niebieskiego od punktu Barana ku wschodowi, w godzinach (0h-24h).
Ekwator niebieski przecina ekliptykę pod kątem ok. 23,5° w punktach ekwinokcjów. Gwiazdy leżące blisko ekwatora niebieskiego (deklinacja ok. 0°) są widoczne z niemal całej Ziemi – wschodzą i zachodzą niemal dokładnie na wschodzie i zachodzie horyzontu. Pas ekwatora niebieskiego jest szczególnie bogaty w ciekawe obiekty: leżą tu Pas Oriona, mgławice M42 i M43, gromady Plejad i Hiad (w pobliżu) oraz liczne gromady w Wężowniku.