Co to jest wiatr słoneczny?
Wiatr słoneczny to strumień naładowanych cząstek (głównie protonów i elektronów, z domieszką jonów helu) emitowanych ciągle przez koronę słoneczną w przestrzeń kosmiczną z prędkościami 300-800 km/s. Jest odpowiedzialny za powstawanie zorzy polarnych na Ziemi, formowanie warkoczów kometarnych i kształt heliosfery.
Wiatr słoneczny wycieka z korony przez rozszerzanie się gorącego gazu koronalnego – koroną ma temperaturę 1-3 milionów K, co daje cząstkom wystarczającą prędkość do ucieczki. Dwa typy: wiatr wolny (300-400 km/s) ze spokojnych regionów korony; wiatr szybki (600-800 km/s) z dziur koronalnych (otwarte linie pola magnetycznego). W pobliżu Ziemi gęstość wiatru słonecznego to ok. 5-10 cząstek/cm^3. Magnetosfera Ziemi stanowi tarczę – bez niej wiatr słoneczny erodowałby atmosferę (jak na Marsie, który nie ma globalnego pola magnetycznego). Zorza polarna: cząstki wiatru przenikające do magnetosfery wzdłuż linii pola magnetycznego bombardują atmosferę nad biegunami – wzbudzają atomy powietrza do emisji świetlnej (zielone – tlen, fioletowe – azot). Przy aktywności słonecznej intensywne erupcje (CME – Coronal Mass Ejections) wysyłają gęstsze, szybsze porywy wiatru powodujące burze magnetyczne, zaburzenia GPS i energetyzację zorzy. Sonda Parker Solar Probe (NASA, start 2018) zbliżyła się do Słońca na odległość zaledwie 6,9 promienia słonecznego (2021) i 'wleciała’ technicznie w koronę – pierwsze in situ pomiary z tak bliskiej odległości.
Wiatr słoneczny kształtuje warkocze kometarne (warkocz jonowy wskazuje dokładnie od Słońca – nawet jeśli kometa oddala się od Słońca, warkocz wskazuje od niego) i odpycha żagle słoneczne (solar sails). Granica heliosfery (heliopauza, ok. 120-130 AU) to strefa gdzie wiatr słoneczny równoważy ciśnienie ośrodka międzygwiazdowego – przekroczona przez Voyager 1 w 2012 roku.