Co to jest teoria Wielkiego Wybuchu?
Teoria Wielkiego Wybuchu (ang. Big Bang Theory) to standardowy model kosmologiczny opisujący ewolucję Wszechświata od stanu ekstremalnie gorącego i gęstego (singularności lub granicy Plancka) ok. 13,8 miliarda lat temu do jego obecnej, rozległej i chłodnej postaci. Jest popartą wszechstronnymi dowodami obserwacyjnymi teorią naukową, a nie hipotezą ani mitologią.
Trzy kluczowe obserwacyjne filary teorii Wielkiego Wybuchu: (1) Rozszerzanie się Wszechświata – galaktyki oddalają się od siebie zgodnie z prawem Hubble’a (V=H0*d), co ekstrapolowane wstecz wskazuje na wspólny punkt w przeszłości; (2) Promieniowanie reliktowe CMB (Cosmic Microwave Background) – termalny szum mikrofalowy o temperaturze 2,725 K wypełniający całe niebo, będący reliktem hot plasma sprzed 380 000 lat po Wielkim Wybuchu; odkryte przez Penziasa i Wilsona (1964, Nobel 1978); (3) Pierwotna nukleosynteza – proporcje wodoru, deuteru, helu-3, helu-4 i litu-7 w Kosmosie zgadzają się z prognozami modelu nukleosyntezy pierwszych kilku minut; żaden inny model nie przewiduje ich zgodnie. Inflacja kosmologiczna (Guth, 1981) wyjaśnia płaskość, jednorodność i horyzont problemowy wczesnego Wszechświata.
Teoria Wielkiego Wybuchu nie odpowiada na pytanie, co było przed Wielkim Wybuchem – w singularności Plancka prawa fizyki przestają obowiązywać, a nieistnienie czasu przed tym momentem jest głębszym filozoficznym pytaniem niż naukowym. Kontrowersyjne, lecz aktywnie badane alternatywy to cykliczny Wszechświat (Penrose CCC), brane cosmology z M-teorii i modele bez singularności (loop quantum gravity). Satelity WMAP i Planck zmierzyły CMB z precyzją części na milion, dostarczając parametrów kosmologicznych dla modelu LCDM.