Co to jest rozdzielczość kątowa teleskopu?
Rozdzielczość kątowa (zdolność rozdzielcza) teleskopu to minimalna kątowa odległość między dwoma punktowymi źródłami światła, przy której instrument jest w stanie je od siebie odróżnić. Im większa apertura (średnica obiektywu lub zwierciadła), tym lepsza rozdzielczość i więcej szczegółów widocznych w obrazie.
Rozdzielczość kątową wyznacza kryterium Rayleigha: R = 1,22 x (lambda/D), gdzie lambda to długość fali światła, a D to średnica apertury. Dla światła widzialnego (lambda ok. 550 nm) teleskop o średnicy 100 mm osiąga rozdzielczość ok. 1,4 arcsec. Teleskop Hubble’a (2,4 m) osiąga ok. 0,05 arcsec, natomiast interferometryczne radioteleskopy VLBI – poniżej 0,0001 arcsec. Seeing atmosferyczny ogranicza rozdzielczość teleskopów naziemnych do ok. 0,5-2 arcsec nawet dla wielkich instrumentów.
Rozdzielczość kątowa ma kluczowe znaczenie przy obserwacji gwiazd podwójnych, szczegółów powierzchni planet i struktur galaktyk. Astrofotografowie muszą dopasować rozdzielczość teleskopu do rozmiaru piksela matrycy i warunków atmosferycznych (seeing), by w pełni wykorzystać możliwości sprzętu. Adaptacyjna optyka w teleskopach zawodowych kompensuje w czasie rzeczywistym fluktuacje atmosferyczne, przywracając rozdzielczość bliską granicy dyfrakcyjnej.