Proxima Centauri

Co to jest Proxima Centauri?

Proxima Centauri (alfa Centauri C, V645 Cen) to najbliższa Słońcu znana gwiazda, odległa 4,2465 lat świetlnych (1,3020 pc, paralaksa 768,50 mas). Jest to czerwony karzeł klasy M5,5Ve o masie ok. 0,1221 M_sol, promieniu ok. 0,1542 R_sol i jasności ok. 0,0017 L_sol – 600 razy ciemniejszy od Słońca. Niewidoczna gołym okiem (mag +11,13). Proxima wchodzi w skład potrójnego układu Alfa Centauri razem z dwoma jasnymi gwiazdami: Alfa Cen A (G2V, podobna do Słońca) i Alfa Cen B (K1V), z którymi jest związana grawitacyjnie, krążąc wokół ich wspólnego środka ciężkości w odległości ok. 0,21 al (ok. 15 000 AU) z okresem ok. 500 000 lat.

Proxima Centauri jest gwiazdą rozbłyskową (flare star, klasa UV Ceti) – regularnie emituje gwałtowne rozbłyski promieniowania UV i rentgenowskiego, o amplitudzie kilku magnitudów w zakresie UV, z częstotliwością jednego lub kilku na dobę. Rozbłyski są proporcjonalnie znacznie silniejsze niż rozbłyski Słońca i mogą stwarzać zagrożenie dla planet w ekosferze. Gwiazda posiada dwie potwierdzone planety: Proxima b (odkryta 2016, masa co najmniej 1,07 masy Ziemi, okres 11,2 doby, leży w ekosferze – odległość ok. 0,0485 AU) i Proxima d (odkryta 2022, masa ok. 0,26 masy Ziemi, okres 5,1 doby, wewnątrz ekosfery). Trzecia kandydatka Proxima c (masa ok. 7 mas Ziemi, okres ok. 1900 dni, poza ekosferą) – status niepewny. Proxima b jest najbliższą Ziemi planetą w potencjalnie habitowalnej strefie, choć silne rozbłyski UV podają w wątpliwość habitowalność.

Projekt Breakthrough Starshot zakłada wysłanie flotyli nanostatków rozpędzonych laserami do prędkości 20% prędkości światła – podróż do Proxima Centauri trwałaby ok. 20 lat, a dane wróciłyby po kolejnych 4 latach. Koncepcja jeszcze na etapie badań wstępnych (2023). Proxima Centauri ma wyjątkowo długie życie – czerwone karły klasy M żyją 100 mld do biliona lat (Słońce 10 mld lat), więc Proxima bedzie świecić wielokrotnie dłużej niż obecny wiek Wszechświata. Ruch własny Proxima: ok. 3,85 arcsec na rok (jeden z największych znanych) – za ok. 26 700 lat Proxima zbliży sie do Słońca na minimalną odległość ok. 3,11 al, potem będzie sie oddalać.