Perseidy

Co to są Perseidy?

Perseidy to jeden z najbardziej aktywnych i obfitujących w meteory rojów aktywny corocznie od ok. 17 lipca do 24 sierpnia, z wyraźnym maksimum ok. 12-13 sierpnia. Radiant roju leży w gwiazdozbiorze Perseusza (stąd nazwa), w pobliżu granicy z Kasjopeją. Zenitalna liczba godzinna (ZHR) w normalnym roku wynosi ok. 100, a w latach wyjątkowych (gdy Ziemia przechodzi przez gęstą nić strumienia pyłu) nawet 150-200. Perseidy są związane z kometą 109P/Swift-Tuttle, której okres wynosi ok. 130 lat (ostatnie peryhelium: 1992, następne: ok. 2126).

Charakterystyka Perseidów: prędkość wejścia w atmosferę ok. 59 km/s (wysoka), co daje jasne, szybkie smugi z wyraźnymi śladami świetlnymi. Perseidy produkują dużo bolidów (meteorów o jasności powyżej -3 mag) – jeden z wyróżników roju. Radiant wschodzi ok. północy i jest najwyżej przed świtem, dlatego najlepsze obserwacje mają miejsce między 2 a 4 w nocy. Meteoroidy Perseidów to okruchy pyłu kometarnego o typowej wielkości 0,1-1 cm, zbudowane z lodu i materiału krzemianowego – palą sie w atmosferze na wysokości ok. 70-100 km. Strumień Perseidów jest stosunkowo wąski w pobliżu komety i rozszerzony dalej – co 130 lat, gdy Ziemia przechodzi przez najgęstszy rejon strumienia po przelocie komety, obserwuje sie burze meteorów (np. 1993 – ZHR ponad 300). Swift-Tuttle ma wyjątkowo dużą masę (ok. 26 km srednica jądra) – to jeden z największych znanych obiektów krzyżujących orbitę Ziemi, lecz jego trajektoria nie zagraża Ziemi przez co najmniej 2000 lat.

Perseidy są idealnym rojem dla obserwatorów amatorskich w Polsce: sierpień to ciepłe noce, radiant jest wysoko nad horyzontem, rój obfituje w meteory. Do obserwacji wystarczą gołe oczy i ciemne niebo – patrzeć należy na jak największy obszar nieba (nie bezpośrednio na radiant), ponieważ meteory emanujące blisko radiantu mają krótkie smugi. Siec kamer bolidowych (PFN, Polska Sieć Bolidowa; CAMS w USA) co roku rejestruje setki Perseidów i wyznacza ich orbity. Czas obserwacji zmniejsza sie gdy Księżyc jest w pełni podczas maksimum – w 2024 roku pełnia wypadła tuż po maksimum, co utrudniło obserwacje.