Erupcja słoneczna

Czym jest erupcja słoneczna?

Erupcja słoneczna (flara słoneczna, rozbłysk) to nagłe, energetyczne uwolnienie zgromadzonej w polu magnetycznym energii w chromosferze lub koronie Słońca, najczęściej w pobliżu grup plam słonecznych. W ciągu minut lub sekund wyzwala energię rzędu 10²⁰-10²⁵ J w postaci promieniowania rentgenowskiego, UV, cząstek naładowanych i fal elektromagnetycznych.

Erupcje klasyfikuje się według skali GOES na podstawie szczytowego strumienia promieniowania rentgenowskiego (1-8 Å): klasy A i B (słabe, bez zauważalnych skutków), C (umiarkowane), M (mogą powodować krótkotrwałe zakłócenia radiowe) i X (najsilniejsze – przerwy w łączności, burze magnetyczne). Klasa X ma podklasy od X1 do X28+; najsilniejsza zarejestrowana erupcja (X28+ w listopadzie 2003 r.) wysyciła detektory satelitarne. Silnym erupcjom często towarzyszą koronalne wyrzuty masy (CME) – obłoki plazmy wyrzucane w przestrzeń z prędkością 1000-3000 km/s.

Skutki dla Ziemi: blackouty radiowe (zanik łączności krótkofalowej po stronie dziennej), burze geomagnetyczne (powodujące zorze polarne, a w skrajnych przypadkach – jak Zdarzenie Carringtona z 1859 r. – przerwy w dostawie prądu), nasycenie promieniowaniem cząstek naładowanych niebezpiecznym dla astronautów i elektroniki satelitów. Prognozowanie erupcji (space weather forecasting) prowadzą m.in. NOAA Space Weather Prediction Center i ESA Space Weather Service.