W październiku 2026 roku Kraków stanie się jednym z ważniejszych punktów na mapie europejskiej planetologii — Uniwersytet Jagielloński przyjmie naukowców z całego świata na Planetary Science Conference 2026, zaplanowaną na 23–24 października. Dla polskiej społeczności badaczy Układu Słonecznego to rzadka okazja: dwudniowa, hybrydowa konferencja z bezpłatnym wstępem i publikacją materiałów w czasopismach indeksowanych w bazie SCOPUS. Jeśli pytacie, czy krajowa nauka planetarna dojrzała do organizowania wydarzeń tej klasy — ta konferencja jest odpowiedzią.
Co to jest Planetary Science Conference 2026?
Planetary Science Conference 2026 (PSC 2026) to międzynarodowa konferencja naukowa poświęcona badaniom planetarnym i eksploracji kosmosu, organizowana przez Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Wydział Geografii i Geologii UJ. Wydarzenie odbędzie się w dniach 23–24 października 2026 roku w Krakowie, w formule hybrydowej — umożliwiającej udział zarówno stacjonarny, jak i zdalny.
Konferencja skierowana jest przede wszystkim do pracowników naukowych, doktorantów i studentów zainteresowanych planetologią — dziedziną nauki badającą planety, księżyce i inne ciała Układu Słonecznego, a także układy planetarne poza naszą gwiazdą. Udział w PSC 2026 jest bezpłatny, wymaga jednak wcześniejszej rejestracji przez system konferencyjny Indico oraz założenia konta w tym systemie.
Patronat honorowy nad konferencją objęli dziekan Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ prof. dr hab. Zbigniew Postawa oraz dziekan Wydziału Geografii i Geologii UJ prof. dr hab. Marek Drewnik. Wśród współorganizatorów znalazły się Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk oraz Wydział Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej.
Jakie tematy obejmie program naukowy konferencji?
Program PSC 2026 pokrywa szeroki zakres zagadnień z dziedziny badań planetarnych — od klasycznej astronomii obserwacyjnej po najnowsze techniki numeryczne i eksperymenty laboratoryjne. Organizatorzy wyróżnili siedem głównych obszarów tematycznych, które odzwierciedlają aktualne kierunki planetologii światowej.
| Obszar tematyczny | Przykładowe zagadnienia |
|---|---|
| Planety, księżyce i małe obiekty Układu Słonecznego | Geologia Marsa, lodowe księżyce, asteroidy i komety |
| Egzoplanety | Atmosfery planet pozasłonecznych, strefy habitowalności |
| Obecne i przeszłe misje planetarne | Wyniki misji ESA, NASA, JAXA z ostatnich lat |
| Nowe metody i narzędzia eksploracji | Instrumenty in situ, lądowniki, systemy autonomiczne |
| Eksperymenty laboratoryjne | Symulacje regolit, badania meteorytów |
| Symulacje i obliczenia teoretyczne | Modele ewolucji atmosfer, dynamika orbitalna |
| Analogi planetarne | Badania terenowe w środowiskach ekstremalnych na Ziemi |
Sesja naukowa prowadzona będzie wyłącznie w języku angielskim i obejmie zarówno prelekcje, jak i sesje posterowe — tradycyjną formę prezentacji wyników badań, podczas której autorzy prezentują plakaty naukowe i dyskutują z uczestnikami konferencji bezpośrednio przy swoich pracach.
Redakcja IWD Partner: Włączenie analogów planetarnych do programu konferencji to sygnał, który warto docenić — badania terenowe w takich miejscach jak Atacama, Islandia czy polskie kopalnie soli od lat stanowią pomost między teorią a rzeczywistymi warunkami na innych ciałach Układu Słonecznego. Polska ma tu zresztą własny wkład: CBK PAN uczestniczyło w kilku projektach analogowych finansowanych przez Europejską Agencję Kosmiczną. Ciekawe, czy PSC 2026 stanie się impulsem do sformalizowania krajowej sieci badań analogowych — tego rodzaju konferencje niejednokrotnie inicjowały trwałe konsorcja badawcze.
Jak wygląda struktura trzydniowa i co to jest Planetary Day?
PSC 2026 podzielona jest na trzy odrębne bloki, z których każdy pełni inną funkcję w ekosystemie konferencji. Pierwszym jest właściwa sesja naukowa — prelekcje i sesje posterowe dla środowiska badaczy, prowadzone po angielsku. Drugi blok to wycieczka terenowa, której szczegółowy cel nie został jeszcze ogłoszony, ale typowo dla konferencji planetologicznych może oznaczać wizytę w obserwatorium, laboratorium lub miejscu o znaczeniu geologicznym.
Trzeci blok, pod nazwą Planetary Day, to element otwarty na szerszą publiczność. Formuła „dnia otwartego” pozwala popularyzować wyniki badań naukowych poza hermetycznym środowiskiem akademickim — wśród uczniów, studentów niezwiązanych bezpośrednio z astronomią oraz zainteresowanych mieszkańców Krakowa. Tego rodzaju inicjatywy pełnią rolę pomostową między nauką a społeczeństwem, a w kontekście Krakowa — miasta akademickiego z tradycjami sięgającymi 1364 roku — mają szczególny potencjał zasięgowy.
Dlaczego PSC 2026 na Uniwersytecie Jagiellońskim ma znaczenie?
Organizacja międzynarodowej konferencji planetologicznej przez Uniwersytet Jagielloński w 2026 roku wpisuje się w rosnącą rolę polskich instytucji w europejskiej przestrzeni kosmicznej. Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk — jeden ze współorganizatorów PSC 2026 — uczestniczy aktywnie w misjach Europejskiej Agencji Kosmicznej, m.in. w projekcie JUICE (Jupiter Icy Moons Explorer), który w 2023 roku opuścił Ziemię i zmierza ku księżycom Jowisza.
Publikacja materiałów konferencyjnych w czasopismach indeksowanych w bazie SCOPUS — jednej z największych na świecie baz abstraktów i cytowań literatury naukowej, obejmującej ponad 90 milionów rekordów — zapewni pracom prezentowanym na PSC 2026 rzeczywistą widoczność w środowisku globalnym. Dla doktorantów i młodych badaczy to konkretna wartość dodana: publikacja afiliowana z konferencją tej rangi liczy się w dorobku naukowym.
Hybrydowa formuła wydarzenia obniża próg dostępu do konferencji dla uczestników z zagranicy i z odleglejszych ośrodków krajowych. Bezpłatny udział eliminuje barierę finansową, która tradycyjnie ogranicza uczestnictwo studentów i doktorantów w dużych wydarzeniach naukowych — gdzie opłaty rejestracyjne potrafią przekraczać kilkaset euro.
Kiedy i jak się zarejestrować na PSC 2026?
Organizatorzy PSC 2026 wyznaczyli dwa kluczowe terminy dla uczestników planujących aktywny udział w konferencji. Abstrakty — czyli krótkie streszczenia planowanych prezentacji lub posterów — należy nadesłać do 7 września 2026 roku. Rejestracja uczestników bez abstraktu jest możliwa do 2 października 2026 roku.
Rejestracja odbywa się wyłącznie przez platformę Indico — system zarządzania konferencjami stworzony i utrzymywany przez CERN, stosowany przez setki instytucji naukowych na całym świecie. Konieczne jest założenie konta w systemie Indico przed przesłaniem abstraktu lub formularza rejestracyjnego. Proces ten jest standardowy dla konferencji środowiska fizykę i astronomii, więc uczestnicy z tych dziedzin zazwyczaj posiadają już aktywne konta w systemie.
Powiązane pojęcia ze słownika astronomicznego
- Planetologia — dziedzina nauki badająca planety, księżyce, asteroidy, komety i inne ciała Układu Słonecznego pod kątem ich budowy, historii i ewolucji.
- Egzoplaneta — planeta krążąca wokół gwiazdy innej niż Słońce, wykrywana metodami tranzytowymi, prędkości radialnych lub bezpośredniego obrazowania.
- Analog planetarny — środowisko na Ziemi (np. pustynie, lodowce, jaskinie lawowe) służące jako model terenowy do testowania sprzętu i metod badawczych przeznaczonych dla innych planet.
- Regolit — warstwa rozdrobnionego materiału skalnego pokrywająca powierzchnię planet, księżyców i asteroid, pozbawiona atmosfery ochronnej.
- SCOPUS — baza abstraktów i cytowań literatury naukowej prowadzona przez wydawnictwo Elsevier, obejmująca recenzowane czasopisma z nauk ścisłych, technicznych i społecznych.
Na podstawie materiałów źródłowych: Urania — Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii, publikacja Elżbiety Kuligowskiej, lipiec 2026; OAUJ / UJ FAIS.
