Polski F-35 z włoskiej linii montażowej trafił do Łasku

Dziewiąty polski F-35A Husarz dotarł do 32 Bazy Lotnictwa Taktycznego w Łasku – i po raz pierwszy w historii polskiego programu bojowego nie wyjechał z hangaru w Teksasie, lecz z europejskich zakładów we włoskim Cameri. To subtelna, ale wymowna zmiana: program F-35 dojrzewa również logistycznie, a Polska staje się jego pełnoprawnym europejskim uczestnikiem, nie tylko odbiorcą z końca transatlantyckiego łańcucha dostaw.

Czym różni się F-35A numer 3517 od poprzednich polskich Husarzy?

Samolot oznaczony numerem 3517 jest pierwszym polskim F-35A, który opuścił europejską linię końcowego montażu. Wszystkie wcześniejsze polskie egzemplarze – maszyny o numerach od 3501 do 3516 – zostały zbudowane w zakładach Lockheed Martin w Fort Worth w Teksasie.

Nowa maszyna powstała w zakładach FACO (Final Assembly and Check-Out) w Cameri we Włoszech, prowadzonych wspólnie przez Leonardo i Lockheed Martin. Samolot przeszedł tam kompletny cykl produkcyjny: montaż końcowy, integrację systemów awionicznych, prace przy powłokach ograniczających wykrywalność radarową, a następnie testy naziemne i w locie. Pierwszy lot odbył pod koniec lipca tego roku.

Pod koniec września maszyna rozpoczęła służbę w Łasku, gdzie dołączyła do eskadrowego zgrupowania polskich F-35A rosnącego od kilku miesięcy.

Cameri – więcej niż montownia

Zakłady FACO w Cameri to jeden z kluczowych europejskich ośrodków programu F-35, a ich rola wykracza daleko poza proste skręcanie gotowych komponentów. Zakład realizuje pełny łańcuch wartości końcowego etapu produkcji: od montażu płatowca, przez integrację systemów, aż po zastosowanie specjalistycznych powłok stealth zmniejszających przekrój radarowy samolotu.

F-35 to program o zasięgu globalnym – poszczególne podzespoły powstają w różnych państwach członkowskich konsorcjum, a ich końcowy montaż może odbywać się w kilku wybranych zakładach na świecie. Cameri jest jedynym takim centrum na terenie Europy, co nadaje mu strategiczne znaczenie zarówno dla NATO, jak i dla państw europejskich uczestniczących w programie.

Redakcja IWD Partner: Przeniesienie produkcji kolejnych polskich F-35 do Cameri to coś więcej niż zmiana adresu na certyfikacie maszyny. Dla Europy oznacza to stopniowe uniezależnianie się od transatlantycznego łańcucha dostaw w sektorze zbrojeniowym – w czasie, gdy dyskusja o autonomii strategicznej Starego Kontynentu toczy się na każdym szczeblu politycznym. Pytanie otwarte brzmi: czy w przyszłości Polska mogłaby zaangażować się w sam proces produkcji komponentów, nie tylko w odbiór gotowych samolotów?

Jak wygląda polska flota F-35 w październiku 2026 roku?

Polska otrzymuje swoje F-35A etapami, a poszczególne egzemplarze pełnią różne funkcje operacyjne i szkoleniowe. Poniższa tabela przedstawia aktualny stan polskiej floty Husarzy na podstawie informacji podanych przez Ministerstwo Obrony Narodowej.

Łącznie Polska posiada 17 zamówionych i dostarczonych F-35A. Osiem maszyn szkolnych stacjonujących w bazie Ebbing w Arkansas nie trafiło jeszcze do kraju – służą przede wszystkim do przygotowania polskich pilotów i techników do obsługi samolotów piątej generacji.

Co budowa pierwszej polskiej eskadry F-35 oznacza dla Sił Powietrznych?

W 32 Bazie Lotnictwa Taktycznego w Łasku powstaje pierwsza polska eskadra wyposażona w F-35A. Baza przeszła rozbudowę infrastruktury przystosowanej do obsługi tych maszyn – samoloty stealth wymagają specjalistycznych hangarów, narzędzi diagnostycznych i systemów łączności niedostępnych w standardowych obiektach lotnictwa taktycznego.

Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślił, że dostawy przebiegają zgodnie z harmonogramem. Wskazał jednocześnie na trzy główne obszary, w których F-35 wzmacniają polskie Siły Powietrzne: rozpoznanie, precyzyjne rażenie celów oraz interoperacyjność w ramach struktur NATO.

F-35A to samolot piątej generacji, co oznacza między innymi zaawansowane systemy fuzji danych z wielu sensorów, niską wykrywalność radarową oraz zdolność do działania w głęboko zintegrowanych sieciach dowodzenia. Dla pilota oznacza to dostęp do obrazu pola walki nieosiągalnego w maszynach wcześniejszych generacji.

Co dalej z polskim programem F-35?

Pierwsze dziewięć F-35A dostarczone bezpośrednio do Polski stacjonuje w Łasku, ale budowa pełnych zdolności bojowych eskadry to proces rozciągnięty w czasie – wymaga równoległego szkolenia pilotów, certyfikowania techników i rozwijania logistyki obsługowej. Osiem maszyn szkolnych w arkansaskiej bazie Ebbing wciąż aktywnie uczestniczy w tym procesie.

Pierwsza dostawa z europejskiej linii FACO w Cameri otwiera potencjalnie nowy rozdział logistyczny: skrócenie tras transportu gotowych maszyn, łatwiejsza koordynacja z europejskimi partnerami programu i możliwość realizacji części serwisu bliżej kraju eksploatacji. Czy kolejne polskie F-35A będą powstawać właśnie w Cameri – tego źródła nie potwierdzają, jednak sam fakt uruchomienia tej ścieżki jest sygnałem dojrzewania programu po europejskiej stronie Atlantyku.

Powiązane pojęcia technologiczne

• FACO (Final Assembly and Check-Out) – zakład realizujący końcowy montaż samolotu, integrację systemów pokładowych oraz testy przed przekazaniem maszyny odbiorcy.
• Samolot piątej generacji – klasa bojowych statków powietrznych charakteryzująca się niską wykrywalnością radarową (stealth), zaawansowaną fuzją danych sensorycznych i zdolnością do działania w sieciach dowodzenia.
• Stealth (niska wykrywalność) – zestaw technologii obejmujących kształt płatowca i specjalistyczne powłoki, które minimalizują sygnaturę radarową samolotu.
• Interoperacyjność NATO – zdolność sił zbrojnych różnych państw sojuszu do wspólnego działania dzięki ujednoliconym standardom łączności, wyposażenia i procedur.
• 32 Baza Lotnictwa Taktycznego – jednostka Sił Powietrznych RP w Łasku, wyznaczona jako główna baza operacyjna polskich F-35A.

Opracowanie redakcji IWD Partner z wykorzystaniem narzędzi AI na podstawie materiału: Spider's Web (2.10.2026).

Zdjęcie: Jonathan Daniels / Unsplash